Opgesteld door Angel Viñas, historicus

Wat vooraf ging aan de burgeroorlog

1930  Einde dictatuur van Miguel Primo de Rivera

1931  De koning gaat in ballingschap; de Tweede Republiek wordt uitgeroepen, een nieuwe grondwet ziet het licht. Deze is niet-confessioneel en sociaal progressief. De hervormingen vangen aan. Ze worden gesteund door de socialisten en republikeins links. Rechts is in chaos.

1932  Poging tot een staatsgreep door een segment van het leger. Hij wordt gemakkelijk onderdrukt. De hervormingen gaan door. Rechts herpakt zich.

1933  Oprichting van de falange, een ‘nationalistische en fascistische’ partij naar Italiaans model. Republikeins links en de socialisten verschillen van mening over het ritme en de radicaliteit van de hervormingen. Ze gaan elk apart naar de verkiezingen. De centristen, gesteund door rechts, vormen de regering.

1934  Rechts wil zijn gezag uitbreiden en de aangegane hervormingen terugschroeven. Stakingen, verzet van de Asturiërs, ... ze worden de kop ingedrukt door Franco die op dat moment raadgever is van het Ministerie van Oorlog. Een wrede onderdrukking volgt.

1935  Katholiek rechts ondermijnt de hervormingen, vooral de landhervormingen. Ze domineren het Ministerie van Oorlog. Franco wordt tot chef-staf van het leger benoemd.

1936  Februari: verkiezingsoverwinning van het Volksfront. De hervormingen herbeginnen. Opschudding in het rechtse kamp. Stakingen bij links. Politieke moorden. De angst voor het fascisme verspreidt zich. Juli: militaire opstand die al sinds lang werd voorbereid door generaal Mola die aanleunt bij Italië. De opstand wordt door Franco vanuit Marokko gelanceerd.